Šta su kondicionali u engleskom
Kondicionali (conditional sentences, if-rečenice) su pogodbene rečenice koje opisuju uslov i njegovu posledicu: If it rains, we'll stay at home. Sastoje se iz dva dela:
- if-rečenica (uslov): If it rains;
- glavna rečenica (posledica): we'll stay at home.
Redosled delova može da se zameni bez promene značenja: We'll stay at home if it rains. Kada if-rečenica stoji na početku, obično se odvaja zarezom; kada je na kraju, zarez se ne piše.
Tip kondicionala zavisi od dve stvari: da li je uslov stvaran ili zamišljen i na koje se vreme odnosi (opšta istina, budućnost, sadašnjost ili prošlost). Upravo zato srpskim govornicima pomaže da kondicionale uče kao parove vremena, a ne kao odvojena pravila.
Kondicionali engleski: tabela svih tipova
Pre detalja, evo pregleda. Ova tabela je dovoljna za većinu školskih zadataka i za B1/B2 ispite.
| Tip | If-rečenica | Glavna rečenica | Značenje | Primer |
|---|---|---|---|---|
| Zero | present simple | present simple | opšta istina, pravilo | If you heat ice, it melts. |
| First | present simple | will + infinitiv | realna budućnost | If it doesn't rain, we'll go to the beach. |
| Second | past simple | would + infinitiv | malo verovatno ili nemoguće sada | If I won the lottery, I'd buy a house. |
| Third | past perfect | would have + particip | zamišljena, drugačija prošlost | If I had studied, I would have passed. |
| Mixed | past perfect / past simple | would / would have + particip | prošlost i sadašnjost se ukrštaju | If I had taken the job, I would live in London now. |
Nulti kondicional (zero conditional)
Koristi se za stvari koje su uvek tačne: prirodne zakone, pravila, navike. U oba dela je present simple, a umesto if često može da stoji when, bez promene značenja.
- Ice melts if you heat it. – Led se topi ako ga zagreješ.
- If you mix red and blue, you get purple.
- When I drink coffee late, I can't sleep.
Prvi kondicional (first conditional)
Opisuje realnu, moguću situaciju u budućnosti. U if-rečenici je present simple, a u glavnoj will + infinitiv.
- If it doesn't rain tomorrow, we'll go to the beach.
- If you study hard, you will pass your exams.
Umesto if mogu da se koriste i unless (osim ako), as long as (pod uslovom da), as soon as (čim) i in case (za slučaj da): I'll leave as soon as the babysitter arrives.
Najčešća greška srpskih govornika: „Ako budem imao vremena” prevodi se kao If I have time, a ne If I will have time. Posle if u prvom kondicionalu ide sadašnje vreme, iako se misli na budućnost.
Drugi kondicional (second conditional)
Koristi se za situacije u sadašnjosti ili budućnosti koje su nemoguće ili malo verovatne. Forma je if + past simple, a u glavnoj rečenici would + infinitiv. Iako se koristi prošlo vreme, značenje nije prošlo.
- If I won a lot of money, I'd buy a big house in the country. – Kad bih dobio mnogo novca, kupio bih veliku kuću na selu.
- If I were you, I would apologise. – Da sam na tvom mestu, izvinio bih se.
Were ili was?
Uz I, he, she, it gramatički je ispravno were: If she were prime minister… U svakodnevnom govoru čest je i oblik was, naročito uz he/she. U pismenim zadacima i na ispitima bezbednije je koristiti were, a izraz If I were you je ustaljen u tom obliku.
Treći kondicional (third conditional)
Treći kondicional služi da zamislimo drugačiju prošlost: šta bi bilo da se nešto desilo ili nije desilo. Oba dela se odnose na prošlost, pa je promena nemoguća. Forma je if + past perfect, a u glavnoj rečenici would have + particip prošli.
- If I had understood the instructions properly, I would have passed the exam.
- We wouldn't have got lost if my phone hadn't run out of battery.
Na srpskom se ovo najčešće prevodi konstrukcijom „da sam… bio bih”: Da sam znao, došao bih. = If I had known, I would have come. Ako vam past perfect nije siguran, ponovite lekciju o davno prošlom vremenu, a za oblike glagola vodič Past Simple sa nepravilnim glagolima.
Mešoviti kondicionali (mixed conditionals)
Mešoviti kondicional kombinuje delove drugog i trećeg tipa kada se uslov i posledica odnose na različita vremena. Postoje dve česte kombinacije:
Prošli uslov, sadašnja posledica
If + past perfect, would + infinitiv: If I hadn't got the job in Tokyo, I wouldn't be with my current partner. Promena u prošlosti menja sadašnje stanje.
Sadašnji uslov, prošla posledica
If + past simple, would have + particip: It's really important. If it wasn't, I wouldn't have called you on your holiday. Trajno sadašnje stanje objašnjava nešto što se već desilo.
Tipične greške i kako da ih izbegnete
- Will u if-rečenici. Netačno: If he will come… Tačno: If he comes, I'll tell him.
- Would u oba dela. Netačno: If I would have money, I would travel. Tačno: If I had money, I would travel.
- Pogrešan oblik u trećem tipu. Netačno: If I would have known… Tačno: If I had known…
- Mešanje prvog i drugog tipa. Prvi tip je za ono što je realno; drugi za ono što je zamišljeno. If I see him (verovatno ću ga videti) nije isto što i If I saw him (verovatno neću).
- Doslovan prevod sa srpskog. „Kad bih” ne prevodite kao when I would, već drugim kondicionalom: If I had…, I would…
Kondicionali engleski vežbanja sa rešenjima
Dopunite rečenice odgovarajućim oblikom glagola u zagradi.
- If you ___ (press) this button, the machine starts.
- If she ___ (call) me tonight, I'll tell her the news.
- If I ___ (be) taller, I would play basketball.
- If they ___ (leave) earlier, they wouldn't have missed the train.
- I ___ (help) you if I had more time.
- If he had saved money, he ___ (not / be) in debt now.
| Broj | Rešenje | Tip |
|---|---|---|
| 1 | press | zero |
| 2 | calls | first |
| 3 | were (was) | second |
| 4 | had left | third |
| 5 | would help | second |
| 6 | wouldn't be | mixed |
Zaključak
Kondicionali u engleskom postaju jednostavni kada se uče kao parovi vremena: present + present za opšte istine, present + will za realnu budućnost, past + would za zamišljenu sadašnjost i past perfect + would have za zamišljenu prošlost. Mešoviti tipovi samo kombinuju te delove. Najviše poena na testovima gubi se na will i would posle if, pa na to obratite posebnu pažnju.
